Categories
Labarai

Shin ya zata kaya tsakanin Buhari da Ganduje a Kano?

A ranar Alhamis din nan ne Shugaba Muhammadu Buhari yake yakin neman zabensa a jihar Kano. Shin kuna ganin zai daga hannunGwamna Ganduje?

Categories
Labarai

Majalisar wakilai ta amince da 30,000 mafi karancin albashi

A ranar Talata majalisar dokoki ta kasa ta amince da sanya Naira 30,000 a matsatin mafi karancin albashin da suke fatan Gwamnatin tarayya zat zrar. Krin baan nn te.

Categories
Labarai

Tsakanin Sarkin Kano Ado Bayero da Sarkin yakin Dutsen Gima

Daga Fatuhu Mustapha

Ance wata rana ana zaune a fada, sai sarkin Kano ya lura da Sarkin Yaki Muhammadu Dutsen Gima yana gyangyadi, sai sarki ya kalli Shamaki Dan Indo ya kalli Sarkin yaki, nan da nan Shamaki ya daga murya, yace “sarkin Yaki sarki yace kana bacci a gabansa!!” Ai nan da nan fadawa suka dauka “hattara sarkin Yaki! Baa bacci a gaban sarki!!”. Sarkin Yaki ya farka firgigi!!

Can akayi bisa ga kyau! Sarki yana mikewa yace “Sarkin Yaki ” nan da nan fada ta dauka “ka amsa kira sarkin Yaki “. Ya karasa ya fadi gaban sarki, sarki yace “yanzu Sarkin Yaki ba zaa saurara a ringa samu ana bacci da dare ba?”

Sarkin Yace “Allah ya taimaki sarki, ina zaayi bacci, bayan rayuwar Mata’un Qalilan ce”

Dutsen Gima dan Ibrahim!
Na Garba Mara bada abinci
Dan Amadu rumfar hanji
Wa zata taba ta zubo mai….

Ance kowaye kai, baka isa kace ka taba ganin Dutsen Gima na bacci da dare ba, saboda tsabar ijtihadi!!

Allah ya jikansu da rahama!!

Categories
Labarai

Ibrahim Tanko ya zama sabon Alkalin Alkalai na Najeriya

Shugaban kasa Muhammadu Buhari ya rantsar da Ibrahim Tanko Muhammad a matsayin mukaddashin alkalin alkalai na Najeriya.

Categories
Labarai

Me ya sa ake ganin cancantar Atiku Abubakar fiye da Buhari a zaben 2019?

Me ya sa ake ganin cancantar Atiku Abubakar fiye da Buhari a zaven 2019?

Fassarar Rubutun Fidelis Nwagwu

January 25, 2019

Cin hanci da rashawa a cikin kowace irin gwamnati ba baqon abu ba ne, sai dai kowace irin gwamnati da ke mulki da ire-iren qalubalen da take fuskanta game da cin hanci da rashawan. Sai dai ba inda aka fi ganin munin haka kamar  inda a harkar gwamnati ake xora mutane bisa muqamin da ba su cancanta ba ko kuma ware muhimman muqamai domin ‘yan uwa da abokan arziki.

Ba wani abu ba ne sabo ga gwamnatocin Nijeriya su dinga xauko waxanda ba su cancanta ba ko kuma ma ‘yan uwa da abokan arzikinsu na kusa su xora kan wasu muqamai da ake ganin masu maiqo ne, amma a zamanin gwamnatin shugaba Buhari, wannan yanayi na amfani da rashin cancanta ko ‘yan uwantaka wajen gudanar da harkokin gwamnati, tuni ya wuce minsharrin ya kai mahalaqa.Yanzu gwamnatin shugaba Buhari abin da ta sa gaba shi ne watsi da bin dokoki da qa’idoji da cancanta da daidaito a wajen naxin muhimman muqamai, wanda ke nuni da cewa mulki yana nema ya fi qarfinta. A halin da ake ciki yanzu zarge-zarge sun yi yawa ko dai na cin hanci ko rashawa ko rashin amfani da cancanta da shigo da ‘yan uwantaka saboda rashin tsari da kula da gwamnatin ba ta da shi.

To sai dai wani abu da gwamnatin shugaba Buhari ba ta sani ba ko kuma ta sani amma ta take sanin ba yadda za a yi a samu shugabanci nagari ba tare da  an gina qasa bisa tsarin tarbiyantar da al’umma da kawar da cin hanci da rashawa tare da haxin gwiwar ‘yan kishin qasa bisa matakan da suka dace ba.

 A kodayaushe ‘yan kishin qasa a cikin al’umma suna yin da’awar tabbatar da ingantancen tsarin mulki domin sauqaqa wa talakawa, ko ba komai ai gwamnati ko wace iri tana gudana domin inganta rayuwar talakawa ne musamman ganin cewa talakkawan ne ke zaven gwamnatin a bisa tsarin dimokuraxiya. Wannan ne ya sa cikin kowace al’umma ake samun waxanda ba su ganin jariri a bayan mahaifiyarsa sai sun tambayi wanene mahaifin nasa, duk gwamnatin da ta yi watsi da irin waxannan mutane ko kuma ba ta xaukarsu da muhimmanci ko kuma bin shawarwarinsu tana iya samun tarnaqi wajen gabatar da muhimman manufofinta.

Ganin cewa a gwamnatocin bayan na Nijeriya an sha fama da matsalar gudanar da tsarin mulki na rashin ko ‘ yan uwanataka ba wanda ya yi tsammanin hawan gwamnatin shugaba Buhari ta canji a 2015 wannan matsala za ta sake kunno kai. Sai dai kusan shekara huxu bayan nan wace wainar aka toya qarqashin jagorancin shugaba Buhari?

Da hawan gwamnatin shugaba Buhari kan mulki aka fara zargin shugaban sojojin Najeriya a wancan lokaci Janar Azubuike Ehejirika kan handama da babakere alhali shi kuma ya amshi ragama ne daga Janar Abdulrahaman Dambazau, wanda ke nuni da cewa idan Janar Ehejirika yana da hannu cikin waccan damalmala to haka ma Dambazau in har a kwai gaskiya a cikin bayanan kwamitin binciken da gwamnatin shugaba Buhari ta sa a yi a kan kuxaxen makamai, har yau xin nan ba wanda ya kama Janar Dambazau domin hukunta shi, uwa uba yanzu Janar Dambazau yanzu minista ne a gwamnatin shugaba Buhari. Abubuwa biyu suka bayyana daga wannan badaqala, na farko tun da Dambazau na cikin gwamnati zai iya hana hukumomi masu bincike irin EFCC gudanar da ayyukansu yadda ya kamata. A tuna fa Janar Dambazau ya tava riqe muqamin ministan ma’aikatar harkokin ‘yan sandan Nijeriya da kuma ta cikin gida. Na biyu lallai akwai alamun cewa gwamnatin shugaba Buhari dodorido ce ko kuma angulu da kan zabo, domin bisa dukkan alamu ba Buharin ne ke jan ragamar mulkin qasar nan ba, rahotanni da za a iya gani a cikin jaridu da dama kamar ta Sahara Reporters ta watan Yuli 2016, ta ruwaito wani xan siyasa Dakta Junaid Muhammad yana iqirarin cewa wasu ne ke mulki ba Buhari ba. Cikin su kuwa akwai Mamman Daura wanda yake xan uwan shugaba Buhari ne, shi kuma Mamman Daura shi ya reni Abba Kyari, wanda yake qusa ne a gwamnatin shugaba Buhari. Akwai kuma cikin na hannun daman shugaba Buhari a fadar Aso Rock, wanda shi ma suriki ne ga Mamman Daura. Haka kuma akwai wani minista daga jihar Sakkwato da aka zavo da qarfi da yaji duk da al’ummar jihar sakkwaton ba sa so, amma da yake xa ne ga qanwar Mamman Daura dole aka naxa shi kuma kowa ya yi tsit. Haka Kuma an ga dogarin shugaba Buhari da ake kira kanar Abubakar wanda yake auren jikanyar Buhari. Har wa yau ministan harkokin kuxi ita ma ‘yar uwa ce ga Nasir El’Rufa’I, wanda shi ma ba sai an faxa ba na hannun daman shugaba Buhari ne. Shi kuwa ministan harkokin babban birnin tarayya Abuja, ya sami muqamin ne saboda babansa aminin Buharin ne na tsawon shekaru. Akwai wani mai taimaka wa shugaba Buhari da ake kira Sabi’u Yusuf ko kuma Tunde, wanda shi ma jika ne a wajen shugaba Buhari, kamar yadda Dakta Muhammed ya ruwaito.

Idan aka koma kan batun Hajiya Amina Zakari wadda ta tava riqe shugabanci hukumar zave ta qasa, za a ga qazantar lamarin baki xaya. Tun da farko dai Amina Zakari kwamishina ce a hukumar zaven ta qasa a zamanin shugaba Jonathan, amma Buhari ne ya bada sunanta don wakilci yankin arewa maso yamma, nan ma Buhari ya rasa wanda zai zava in ba ‘yar uwarsa ba daga duk wannan faffaxan yanki. Wannan ne ya sa ko da aka naxa Amina Zakari ta kasance mai kula da tattara da qididdige quri’un zaven 2019 ya sa mutane suka nuna rashin goyon bayansu, domin ganin za ta iya yin amfani da wannan dama ta taimaka wa xan uwanta a wajen zaven.

Daga xan abin da muka yi nazari za a ga munin irin wannan abu da shugaba Buhari ke nema ya yi domin ba a tava ganin inda wani shugaba ya zavi wani makusancin sa ba domin gudanar da zaven da shi kansa yana cikin ‘yan takara ba, ba wannan kaxai ba, a halin da ake ciki qanin Amina Zakarin shi ne ministan harkokin ruwa na Nijeriya duk a qarqashin mulkin gwamnatin Buhari. Saboda haka daga waxannan misalai da ma wasu da ba a kawo ba ta tabbata babu gwamnatin da aka tava yi da take yin naxe-naxe na manyan muqamai ta hanyar rashin cancanta ko kuma ta amfani da ‘yan uwantaka kamar gwamnatin shugaba Buhari. Ke nan babu abin da ya dace a halin yanzu sai ‘yan Nijeriya su yi watsi da gwamnatin shugaba Buhari don kawar da wannan mumunan tsari na gwamnatina da ta ‘yan uwana ko abokai, wanda in ba a yi hankali ba zai iya jagwagwala lamurran mulki da ci gaban qasa da xabbaqa rashin adalci a tsakanin al’umma.

Fidelis Nwagwu ya rubuta daga Abuja

Categories
Labarai

An cire ni ne saboda na ki yadda na bada cin hanci – Baffa Bichi

Categories
Raayi

Dubarudun tattalin arziki Buhari da cancantar zaben Atiku

Fassarar Rubutun Ilyasu Ibrahim

January 22, 2019

Ba sai an nanata ba, sanin duk wani xan Nijeriya ne cewa tun bayan zaven 2015, kuma bayan xarewar Shugaban qasa Muhammadu Buhari bisa karagar mulki abubuwa da dama, musamman waxanda suka shafi tattalin arziki sun sukurkuce, talakawa suka rasa tudun dafawa. Haka kuma idan aka koma kan batun tsaro, wanda yana xaya daga cikin maqusadan kowace irin gwamnati da ke mulki wato ta kare dukiyoyi da rayukan al’umma daga faxawa cikin tsaka mai wuya nan ma ba ta canza zane ba, domin kuwa gwamnati mai ci yanzu ta faxi qasa warwas, kuma har yanzu batun da ake, ta gaza tashi ballantana ma ta kakkave qasar da  ke gwuyawunta.

To amma ko dama Hausawa sun ce duk wanda ya sayi rariya ya san tilas za ta zubar da ruwa. Kowa ya san dagar da aka sha da Buhari da gwamnatinsa a can baya, wato zamanin mulkin sojoji, sai ga shi duk da cewa yanzu gwamnatin ta dimokuraxiyya ce, amma kamar jiya, i yau, tamkar ungulu ta koma gidanta na tsamiya ne. Za a iya gane haka daga ire-iren qorafe-qorafen da al’umma ke yi a kan gazawar gwamnatin Buhari, musamman ma na kusa da shi da suka haxa har da matarsa, za a iya bada tabbacin cewa gwamnatin ta bai wa maraxa kunya kuma ba ta da wata alqibla da za ta iya fuskanta ko da kuwa Shugaban qasa Buhari zai yi mulki shekara dubu, annabi dada.

Ba zai yiwu a iya kattaba ire-iren gazawar shugaban qasa Buhari da gwamnatinsa ba, amma babba da kowa na ji a jikinsa ita ce ta fannin tattalin arziki. Ba sai an nanata ba, gwamnati kowace iri ce ita ke da alhakin tsara manufofinta na tattalin arzikin qasa, waxannan manufofi kuma su ke jan ragamar al’amurran ci gaban qasa, amma ita gwamnatin Buhari saboda gwanancewarta, ita ce aka tava yi da ba ta da gwanin ko masanin tattalin arzikin a cikin masu gudanar da mulkin qasa. Wannan ba komi ya nuna ba sai gwamnati ce da ba kai, ba gindi, kuma shi ne ya kai qasar nan da talakawa cikin halin qunci da talauci da ke damuwarta.

Ai tamkar xa ne da iyayensa suka nuna wa so suka shagwava shi, don haka tilas ya yi abin da ya ga dama, ba tare da shakku ba ko damuwa da halin qunci da wasu ke ciki.

Saboda haka muddin al’amurran tattalin arziki suka tavarvare a qasa tilas a samu matsaloli na tashin-tashina ko rikice-rikice ko da kuwa al’ummar ta cika ta tumbatsa da masana da ‘yan boko, ba za su tava samun damar kai wa ga gaci a matsayinsu na masu tunani da hangen nesa ba, ko da kuwa suna da wadatattun kayan aiki, muddin babu tsayayyen tsari na tattalin arziki da zai yi masu jagora, shirim ba ci ba ne ai!

Wani abin takaicin ban tausayi kuwa (wai matar maye ta mutu bai ci ba) shi ne, gwamnatin shugaba Buhari ta kasa hango mafita duk da kasancewar madubin dubarudu a tafin hannunta yake, sai ma dai qara tavarvarcewa da ta yi a harkokin tattalin arziki wanda a kullum ya ke kwan-gaba-kwan-baya. Babban qalubalen da irin rashin sanin makama kan jawo shi ne, yakan kawo lalacewar tattalin arziki, kuma abu ne mai matuqar wuya kafin a gano bakin zaren nan take. Haka zalika hakan ya yi tasiri ga miliyoyin ‘yan Najeriya duk da kuwa irin halin juriya da qulafucin da suke nuna wa shugaba Buhari.

Alal misali, idan muka dubi batun hanyoyin sadarwa na zamani. Gwamnatin shugaba Buhari ce ta umurci kamfanoni sadarwa da su qara farashin kuxaxin sayen tsarin data. Har wa yau gwamnan babban bankin Najeriya, Godwin Emelife, ya qara jaddada cewa duk wani kiran waya ko sadarwa da ta wuce minti uku to tilas a xaga farashin kiran. Ba hauhawar farsashin tsarin sadarwa na kafafen sadarwa ne kaxai ya zamo wa ‘ya Najeriya qadangaren baki tulu ba, uwa uba har da hauhawar da kayan albarkatun mai suka yi, wanda  hakan shi ya haddasa tashin gwauron zabin da kayan masarufi suka yi a  kasuwanninmu, da suka haxa da kayan albarkatun noma, kamar shinkafa da takin zamani da dai sauran su. Babu ko tantama gwamnatin ta yi haka ne ba don ciyar da qasa gaba ba sai don buxe wata kafa ta satar kuxaxe wajen gudanar da harkokin tafiyar da jam’iyar da ke mulki.

Da wannan sabon tsari musamman na tsadar data da tsarin kafafen sadarwa, talakan Nijeriya tilas ya gwammace yin awon hatsi a maimakon sayen katin waya ko tsarin data, don haka ba zai samu damar amayar da ra’ayinsa ba ko nuna damuwa ko qorafinsa ta waxannan kafafen sadarwar. Wannan ma wani sabon tsari ne na mulkin kama karya da gwamnatin shugaba Buhari ta shimfixa cikin ruwan sanyi, ba tare da talakan Najeriya ya ankara ba. Wata tambayar da ya kamata mu yi kawunanmu kuwa ita ce, shin bayan waxannan hanyoyin karvar haraji da gwamnati mai ci yanzu ta bijiro da su, nan gaba kuma waxanne hanyoyin za ta sake zaqulowa, wata qila ma titunan da muke bi za mu fara biya wa haraji ko ma iskar da muke shaqa, kai hatta gonakinmu da muka gada kaka-da-kakkani ma sai mun biya masu haraji?

Wata qila ma shi ya sa wani shehun malami mazaunin qasar Amurka yake da ra’ayin cewa gwamnatin shugaba Buhari gwamnati ce ta jari hujja, haka zalika duk ginin da aka aza da jari hujja to tamkar an yi gini ne da toka. Wannan shi ke ba wasu miyagun shugabanni ko ‘yan siyasa kafa don su lalata tattalin arzikin tare da yin babakere kan wasu muhimman muqamai suna ci da gumin talakawa. Hasali ma, wannan ne ya sa Hausawa kan ce sai bango ya tsage qadangare kan samu wurin shiga.

Ga gwamnatin Buhari, jefa tattalin cikin halin ni ‘ya su bai isa ba, su a gurin su husufin da tattalin arzikin qasa ya shiga hanya ce ta jefa ‘ya Nijeriya a cikin sabon tasku, shi ya qara bai wa gwamnatin damar sauya akalar tunani ‘yan qasa, a kullum qaryarsa ita ce an sha wahala kafin a sami biyan buqata, tir da irin wannan batu nasu. A maimakon gwamnati ta ji qan talakawa da saka masu shauqi a cikin zukatansu a lokacin da tattalin arziki ke cikin tsaka mai wuya, sai ya buxe kafa ga wasu miyagun shugabanni a cikin gwamnati mai ci yanzu, suna qara jefa talakawa cikin qunci da damuwa.

Da a ce gwamnatin shugaba Buhari mai hangen nesa ce, da ta  hango waxannan matsaloli a matsayin damarmakin da za ta nuna tausayawarta ga ‘yan Nijeriya; amma sai ga shi kuma aka sami akasin haka. Haka zalika wani sakarcin da gwamnatin ta nuna shi ne na rashin tausaya wa ga talakan Nijeriya, ta yadda suka yi qoqarin xaga darajar naira, amma kuma haqarsu ba ta cimma ruwa ba. Gwamnatin shugaba Buhari ta shafe tsawon shekara xaya cikin halin husufin tattalin arzikin qasar kafin ta farga da cewa qudirin nata ba zai yiwu ba a cikin wannan qarnin da muke ciki na 21. Sun bar naira na ta tamvele ba tare da sun samar mata mazauni ba, saboda yadda suka kasa suka tsare game da yadda suke so darajar naira ta kasance a kasuwannin duniya. Wannan sakaci nasu shi ya ba da dama ga cin hanci da rashawa da almundahana suka yi ta cin karensu ba babbaka tsakanin kasuwannin canjin kuxaxe.

Daga baya ne suka shafa wa ‘yan canji kashi kaji, suka kai wa kasuwannin canji farmaki. Daga wannan lokaci ne darajar naira ta faxi warwas, ‘yan canji suka shiga cin kasuwannin bayan fage. Wannan ya  qara haifar da tumbatsar faxuwar darajar naira. Bugu da qari, sanin kowa ne cewa matsi da takura ba shi zai sa a samu sauqin xaga darajar naira ba, hasali ma shi ke qara haifar da kangara da turjiya daga ma su hada-hadar cinikayyar, musamman ta bayan fage.

Wani batun kuma shi ne ta vangaren albarkatun noma. Gwamnatin shugaba Buhari ta bakin ministan albarkatun noma Audu  Ogbeh, ya bayyana cewa suna niyyar su sake dawo da tsohon tsarin nan na hukumomin qayyade farashin albarkatun noma. An koma gidan jiya ke nan, wai dabara ta qare wa makaxi.

Ba sai an nanata ba gwamnatin shugaba Buhari, gwamnati ce da ke qudurin mai da wa ‘yan Nijeriya hannun agogo baya, maimakon ta fuskanci matsalolin rashin guraben ayyukan yi ga matasa, wanda a kullum ake ta faman rasa aikin yi ga matasa. Wani abin mamaki ma shi ne yadda gwamnatin ta umurci hukumar qididdiga da ta qididdige yawan marasa aikin yi, wanda hakan ma shigar burtu ne da gwamnatin ke yi wa ‘ya qasa don ta voye gazawarta.

Babu ko tantama muddin aka sake bai wa gwamnatin shugaba Buhari damar sake zarcewa a zaven 2019, shakka babu ‘yan Nijeriya za su qara shiga cikin halin qunci da ba tava ji ko gani ba

Saboda haka muke ganin lokaci ya yi da za a sake lale, a nemi irin su Alhaji Atiku Abubakar wanda ya taka muhimmiyar rawa, mussaman ta vangaren hulxar kasuwanci, don haka shi ne mafi cancanta ga zaven 2019, idan aka yi la’akari da nasarorin da ya samu, wanda hakan ke nuni da cewa yana da kyakyawan qudiri da hangen nesa wajen farfaxo da tattalin arzikin qasa. Alhaji Atiku mutum ne da ke da yaqinin cewa al’umma a kowane mataki kan iya ceto kanta daga tavarvarewar arziki, don haka ya dage tuquru wajen taimakon matasa don su tsaya da duga-dugansu, haka zalika ya yi imanin cewa gwamnati tana da irin tata rawar da za ta taka wajen warware matsalolin tattalin arziki musamman ganin cewa ‘yan Nijeriya mutane ne da ke da saurin karvar canje-canjen da za su iya kawo sauyi da zai yi tasiri a rayukansu  cikin walwala, don haka a shirye yake don ya bada irin tasa gudunmuwar wajen havvaka tattalin arzikin qasar Nijeriya. 

Ilyasu Ibrahim ya rubuta daga Abuja

Categories
Labarai

Shugba Buhari ya jagoranci taron manyan kasa a Abuja

Categories
Labarai

Gwamnan Jigawa Badaru ya kaddamar da yakin neman zabe kara na biyu

Categories
Raayi

Gwagwarmayar janyo teku zuwa Arewa – Bashir Ahmad